Có nên sử dụng gen tốt cho lúa ma ở Hà Nam?

Rate this post

Các nhà khoa học cho rằng lúa ma cho năng suất rất thấp nhưng lại mang gen chịu hạn và úng nên có thể dùng để lai tạo.

Thời gian gần đây, nhiều cánh đồng của nông dân huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam hầu như không cho năng suất sau 5 – 6 tháng xuống giống. Theo người dân, đây là số diện tích bị lúa ma (hay còn gọi là lúa cỏ) tấn công.

Theo các nhà khoa học, việc lúa ma bùng phát ở Hà Nam là do giống lúa bị thoái hóa, xen lẫn với một loại lúa hoang, khi làm đất không đúng kỹ thuật, loài lúa ma này tồn tại trong đất lâu ngày, mạnh. sức sống nên rất dễ tái sinh.

Bà Trịnh Thị Loan, ở xã Thanh Hà nhổ lúa ma trên ruộng không cho thu hoạch.  Ảnh: Phạm Chiêu

Bà Trịnh Thị Loan, ở xã Thanh Hà nhổ lúa ma trên ruộng không cho thu hoạch. Hình ảnh: Phạm Chiêu

Nhiều người đặt câu hỏi liệu có thể tận dụng ưu thế chống úng, gen khỏe của cây lúa này để phát triển giống cho vùng ngập úng hay không? GS.TS Nguyễn Thị Lang, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Nông nghiệp Công nghệ cao ĐBSCL cho biết, trên thực tế, để tận dụng nguồn gen tốt, các nhà khoa học đã lai tạo giống lúa AS996 chịu phèn cho đồng ruộng. ở Đồng bằng sông Cửu Long vào những năm 2010, nhưng giống này không còn nữa do xuất hiện nhiều giống năng suất hơn.

Bà cho biết, việc tạo ra giống mới từ gen lúa ma chủ yếu được nghiên cứu ở góc độ phân tử vì lai bắc cầu mất tới 25 năm để tạo ra dòng lai và rất khó lai tạo.

Người dân tham gia phục dựng mô hình ca nô thu hoạch lúa ma ở tiểu khu A1, 2012. Ảnh: Huỳnh Thanh Phong

Người dân tham gia phục dựng mô hình ca nô thu hoạch lúa ma ở tiểu khu A1, 2012. Ảnh:Huỳnh Thanh Phong

Đồng tình, GS.TSKH Trần Duy Quý, nguyên Viện trưởng Viện Di truyền Nông nghiệp, “cha đẻ” của nhiều giống lúa cho nông dân Việt Nam cho rằng, lúa ma có những gen quý như chịu hạn, chịu úng, tuy nhiên, năng suất thấp, chất lượng không tốt.

GS Quý cho biết, việc nghiên cứu lai tạo để tận dụng ưu thế di truyền là điều mà các nhà khoa học đang hướng tới. Theo ông, có nhiều phương pháp như: tách gen, đánh dấu (chỉ thị phân tử) và chỉnh sửa gen (tức là chọn lọc chính xác dựa trên khoa học công nghệ hiện đại và chuyển vào giống cây trồng để mang một tính trạng mong muốn một cách có kiểm soát ( PV).

Theo GS Quý, tách gen và chỉ thị phân tử là phương pháp thường được lựa chọn, nhưng kỳ công và mất nhiều thời gian. Chọn lọc gen sau đó chuyển sang cây trồng là một phương pháp nhanh nhưng không được ưa chuộng vì sợ rủi ro.

Có một xu hướng toàn cầu là không thích cây trồng biến đổi gen. “Nguyên nhân là do sợ rủi ro cho sức khỏe con người, do chuyển gen ngoại lai vào cây trồng”, ông Quý nêu ví dụ về biến đổi gen trên cây ngô ở Việt Nam còn nhiều băn khoăn. Ông cho biết công nghệ gen giải quyết được nhiều vấn đề, trong đó hầu hết các loại thuốc và kháng sinh đều do công nghệ gen gây ra, nhưng thực vật vẫn còn e ngại. Ông nói: “Đặc biệt là châu Âu, họ không thích cây trồng biến đổi gen, chỉ có Mỹ và Canada mới sử dụng chúng.

Chia sẻ về kỹ thuật tăng tốc nhân giống, anh cho biết việc chỉnh sửa gen bằng chiếu xạ không có tác dụng gì, vì nó chỉ thay đổi bên trong. Đề cập đến cây lúa khổng lồ cao tới 2 m ở Trung Quốc, GS Quý cho rằng đây không phải là giống lúa lai từ giống lúa ma mà là giống lúa lai từ cỏ, chuyển gen từ mía và ngô.

Theo GS Lang, ở Việt Nam chỉ có 3 loài lúa ma, trong đó loài phổ biến là Oryza Rufipogon (chủ yếu ở ĐBSCL), hạt dài và có râu, bông xòe chứ không giống lúa. cỏ. Một nhóm khác là Oryza Nivara trung tâm và Oryza officitalic với hạt nhỏ hơn và râu ngắn hơn.

Như Quỳnh

Leave a Reply

Your email address will not be published.