Khó đào tạo nghệ thuật sân khấu dân tộc

Rate this post

Tuy nhiên, hiện nay, bài toán đào tạo diễn viên mới tài năng cho sân khấu kịch nước nhà đang gặp rất nhiều khó khăn. Để tìm hiểu rõ vấn đề này, phóng viên Báo Quân đội nhân dân đã có cuộc trao đổi với Phó Giáo sư (PGS.TS)

Đào tạo đại trà không thể trở thành một nghề

Phóng viên (PV): Được coi là một trong những ngành nghề đào tạo đặc thù, ông cảm nhận thế nào về công tác tuyển sinh và đào tạo của ngành Sân khấu cả nước hiện nay?

PGS. PGS.TS Nguyễn Đình Thi: Với 8 khoa đào tạo chuyên ngành của trường, có thể khẳng định khoa Sân khấu – Kịch nói là ngành khó tuyển sinh nhất hiện nay. So với các khoa khác như Truyền hình, Nhiếp ảnh, Sân khấu… mỗi mùa tỷ lệ tuyển sinh rất cao, nhưng Khoa Sân khấu Kịch nói gần như bằng không. Ngay cả công tác tuyển sinh của trường cũng khá tốt. cứng. Những năm gần đây, việc tổ chức tuyển sinh trực tiếp của khoa gặp nhiều khó khăn mà nhà trường, giảng viên phải tìm đủ mọi hình thức để tuyển sinh, như: Phối hợp với các địa phương; đến các tỉnh, thành phố, trường học; đến các hội thi, liên hoan nghệ thuật chuyên nghiệp và không chuyên… để mong tìm được thí sinh. Nhưng việc tìm kiếm, lựa chọn và thuyết phục thí sinh, khi đưa đến trường, nhiều thí sinh vẫn rút hồ sơ; Phần lớn là do gia đình không cho phép, họ cho rằng, thấy nghệ sĩ nổi tiếng như vậy mà nhiều năm vẫn phải đi thuê nhà, lương đi diễn không đủ nuôi con …

Đáng lo hơn nữa trong công tác đào tạo là thiếu người kế thừa. Đối với nhóm diễn viên, nhạc sĩ hàng năm vẫn có thể tuyển ứng viên; múa rối, cải lương có 5-7 hồ sơ đăng ký nên vẫn duy trì từng khóa với học viên. Nhưng riêng với chuyên ngành diễn xuất, từ năm 2011 đến nay, trường không mở thêm khóa nào, dù mỗi mùa tuyển sinh đều có thông báo và vận động ở khắp các địa phương.

PV: Đâu là nguyên nhân sâu xa dẫn đến việc khó tuyển chọn thí sinh cũng như tìm kiếm tài năng trẻ sân khấu kịch hát dân tộc, thưa ông?

PGS. PGS.TS Nguyễn Đình Thi: Có rất nhiều nhược điểm. Đầu tiên là sự bất tuân của gia đình, như tôi đã nói ở trên. Nguyên nhân thứ hai là đầu ra, nghệ thuật sân khấu dân tộc ở các đơn vị trực thuộc Trung ương vốn đã khó, sau khi học về địa phương lại càng khó tìm việc làm do không đủ chỉ tiêu biên chế. Vâng; mặt khác, các đơn vị nghệ thuật địa phương thực hiện sáp nhập, các đoàn nghệ thuật truyền thống bị thu hẹp.

Một thực tế nữa là trong quá trình tuyển sinh, việc phối hợp với các địa phương rất khó khăn khiến nhiều cơ sở đào tạo từ chối những thí sinh không có năng lực từ các sở, ngành “cử đi”, từ đó dẫn đến những tài năng thực sự sau khi đi học về không được vào biên chế, nhưng những biên chế đó. slot “giải quyết” cho những đối tượng không tài năng. Theo “Đề án đào tạo diễn viên, nhạc công cho các đơn vị nghệ thuật tuồng, chèo, cải lương và dân ca chuyên nghiệp giai đoạn 2016-2020” do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phê duyệt năm 2015, vẫn tiếp tục thực hiện. được thực hiện, trong suốt 4 năm học, học viên được hỗ trợ 70% học phí, phụ cấp thêm trang phục, trang điểm coi như hoàn toàn miễn phí.

Nhiều đoàn nghệ thuật kêu thiếu nhân lực nhưng thực tế lại có những bất cập như vậy. Có một điều tôi chắc chắn là không thiếu nhân tài, Nhà nước đầu tư rất nhiều cho đào tạo. Chẳng hạn ở trường, ở 8 khoa, khoa Sân khấu – Kịch nói mỗi năm chiếm 4/10 kinh phí đào tạo, nhu cầu trang phục có phục trang, đạo cụ có đạo cụ mới … chúng tôi vẫn đang trong quá trình thực hiện. xây dựng Cho cả đình tốn gần 10 tỷ đồng để các nghệ sĩ múa rối có nơi tập luyện. Diễn viên Chèo, Cải lương… trung bình học 5-6 vai kinh điển, mỗi vai diễn phải là nghệ sĩ thỉnh giảng, chuyên gia đầu ngành, ví dụ vai mẫu phải là nghệ sĩ nhân dân. Lê Tiến Thọ, NSND Hoàng Khiêm, NSND Mẫn Thư, NSND Minh Gái, NSND Thúy Mùi … Trong khi so với các chuyên ngành khác chỉ cần 1-2 giáo viên nhưng môn này dao động đối với từng học sinh. học 6 – 8 giảng viên, chi phí trả cho đội ngũ giảng viên rất tốn kém. Qua đó có thể thấy, việc đào tạo tài năng sân khấu dân tộc rất bài bản, chuyên sâu, tốn kém, tinh túy, bởi đào tạo đại trà sẽ khó có tài năng cho các loại hình nghệ thuật đặc thù. đây.

Cởi trói để phát triển năng khiếu nghệ thuật truyền thống

PV: Có thể thấy rõ, tình trạng được tuyển dụng mà không qua đào tạo, ra trường không có việc làm… đang bỏ sót những vở hay, những tài năng nổi bật?

PGS. PGS.TS Nguyễn Đình Thi: Tất cả các phương pháp đã được thực hiện trong nhiều năm, gần đây nhất có một dự án tăng cường hơn nữa hỗ trợ tài năng trẻ. Nhưng điều đó một mình sẽ không giải quyết được vấn đề. Quan trọng nhất vẫn là đầu ra. NSND Thanh Ngoan, Giám đốc Nhà hát Chèo Việt Nam – đơn vị nghệ thuật Chèo hàng đầu với bề dày truyền thống, không ít lần than thở: “Làm sao để có được biên chế cho diễn viên? Khó quá, cơ chế không cho!” . Nhìn tổng thể nhân sự của đơn vị tuy đông nhưng hầu hết đều không còn đủ sức đứng trên sân khấu. Những người tài năng, xinh đẹp, hát hay bên cạnh đều ngậm ngùi ra đi, dù có nhiệt huyết đến đâu thì cuộc sống cũng không thể thờ ơ với cơm, áo, gạo, tiền.

Nhiều nhà hát tạo điều kiện cho diễn viên chạy “sô”, hay dàn dựng sản phẩm … nhưng không thường xuyên. Đó là một phần nguyên nhân khiến cho các loại hình nghệ thuật sân khấu dân tộc trong những năm gần đây khó tìm được những tài năng xuất sắc, chưa nói đến những vở hay, xuất sắc.

PV: Nếu không có những giải pháp hữu hiệu, nghệ thuật truyền thống sẽ đối mặt với tình trạng thiếu hụt nguồn nhân lực và do đó cản trở rất lớn đến định hướng bảo tồn và phát triển như mong muốn?

PGS. PGS.TS Nguyễn Đình Thi: Chắc chắn là như vậy. Hơn 60 năm qua, trường đã bền bỉ đào tạo nghệ sĩ sân khấu dân tộc. Hàng nghìn sinh viên của khoa sau khi tốt nghiệp đã và đang có nhiều đóng góp cho sự phát triển của sân khấu kịch nói truyền thống nước nhà. Chủ trương, chính sách thu hút nhân tài, đào tạo các loại hình nghệ thuật này rất lớn. Nhưng nếu cứ để mãi cơ chế san lấp mặt bằng thì sẽ khó xác định được nhà hát quốc gia sẽ phát huy và phát triển ở mức độ nào.

Chẳng hạn như ở miền Nam, NSND Bạch Tuyết, NSND Lệ Thủy … vẫn “đắt hàng” và họ luôn tìm kiếm hình thức nghệ thuật sân khấu để tiếp cận khán giả. Hồi tháng 4, NSND Bạch Tuyết phối hợp với các ca sĩ trẻ hát live ca khúc Về quê nghe lời mẹ ru. Chỉ sau vài ngày ra mắt, ca khúc đã vươn lên top 3 nhạc thịnh hành trên nền tảng YouTube Việt Nam và nhận được vô số bình luận tích cực. Bài hát hiện đạt gần 10 triệu lượt xem trên YouTube. Rõ ràng nghệ sĩ phía Nam không có nhiều cơ hội tiếp cận với ngân sách, có rất ít đơn vị nghệ thuật công lập, nhưng nhiều người vẫn sống tốt và thành danh, họ luôn tích cực nghiên cứu, sáng tạo để đưa nghệ thuật của mình vào cuộc sống. truyền thống đến với khán giả một cách “vĩnh cửu” nhất.

PV: Cá nhân bạn có đề xuất gì để tháo gỡ nút thắt cho những vấn đề trên không?

PGS. PGS.TS Nguyễn Đình Thi: Tôi lấy một ví dụ cụ thể, ở Singapore có Nhạc viện Trung Hoa và Nhạc viện, một ngôi trường tập trung những nghệ sĩ và nhà nghiên cứu hàng đầu về nghệ thuật truyền thống. Trường đại học có chức năng nghiên cứu, đào tạo và biểu diễn sân khấu. Các buổi hòa nhạc chiêu đãi các nguyên thủ quốc gia, giao lưu quốc tế hay các sự kiện lớn của Singapore đều do các nghệ sĩ nổi tiếng của trường biểu diễn. Họ được chính phủ đầu tư rất nhiều nên những nghệ sĩ, giảng viên hay nhà nghiên cứu làm việc tại đây đều là những tên tuổi hàng đầu trong lĩnh vực nghệ thuật. Chính vì được chú trọng đầu tư nên việc tuyển chọn nguồn nhân lực vào làm việc tại đây được xem là những gì tinh túy nhất, tinh túy nhất, với mức thu nhập rất cao để thỏa sức sáng tạo và cống hiến. Tất nhiên, bên cạnh đơn vị nổi tiếng như vậy, Singapore vẫn khuyến khích các nhóm, tổ chức, cá nhân tự thành lập, nhưng họ sẽ tìm kiếm cơ hội biểu diễn ở các sân khấu nhỏ, làm dịch vụ du lịch … để mưu sinh cũng như truyền bá giá trị của nghệ thuật truyền thống.

Việt Nam có thể làm theo mô hình đó không? Rất khó trả lời. Hiện tôi được biết các cơ quan Trung ương đang khảo sát để có thể đưa ra phương án tối ưu cho những vướng mắc trên.

PV: Xin chân thành cảm ơn!


Có mặt trong buổi biểu diễn “Giông tố” – vở diễn tốt nghiệp của 7 sinh viên chuyên ngành Diễn viên Cải lương K38, Khoa Sân khấu Điện ảnh Dân tộc diễn ra vào cuối tháng 5, chị Lê Thị Lan (Thọ Xuân, Thanh Hóa) ), phụ huynh học sinh Đỗ Văn Việt mắt đỏ hoe: “Nhà khó khăn nên em phải tự lực. Học thì không tốn tiền, nhưng để sống ở Hà Nội, hàng ngày ngoài giờ học,” Việt vừa phải đi làm thợ xây, phụ xe, vừa chạy Grab kiếm thêm thu nhập, nhiều lần nói chuyện với con, chăm chỉ học hát nhưng biết kiếm việc ở đâu sau khi ra trường, toàn nghệ sĩ nổi tiếng mà vẫn không đủ. Nhưng Việt đã kiên quyết, động viên mẹ, cơ chế chính sách của Nhà nước ưu đãi cho việc học hành, rèn luyện và cũng thích ca hát, mong muốn thế hệ sau phát huy nghệ thuật truyền thống của dân tộc, tôi và gia đình chỉ biết động viên con cái học hành rồi có nghề. sống dựa vào.”

Vương Hà (thực hiện)

Leave a Reply

Your email address will not be published.