Loại cây trở thành tấm vải dệt đã theo người Mông Hoa ở Sơn La hàng nghìn năm không mỏi chân

Rate this post

Clip: Trang phục thổ cẩm thêu của dân tộc Mông Hoa vùng cao Bắc Yên (Sơn La).

Chỉ một tháng nữa là thêu xong một chiếc áo dài truyền thống

Bản Tà Xùa có 172 hộ, 100% là đồng bào Mông Hoa sinh sống và canh tác chủ yếu là sản xuất nông nghiệp. Vì vậy, nghề trồng lanh, dệt vải, may váy, thêu thổ cẩm, vẽ sáp ong, nhuộm hoa văn… đã trở thành nét đẹp văn hóa lâu đời của phụ nữ Mông Hoa vùng cao nơi đây.

Bảo tồn nghề thêu thổ cẩm Mông Hoa ở vùng cao Bắc Yên (Sơn La) - Ảnh 2.

Cây lanh được người Mông ở bản Tà Xùa, xã Tà Xùa trồng từ tháng 3, đến tháng 7 bắt đầu cho thu hoạch, buộc từng chùm to cho dễ phơi, có thể phơi tại chỗ, khi phơi phải chọn thời tiết nắng nóng để. khô mới. khuôn ẩn. Ảnh: Lan mùa.

Theo những người phụ nữ Mông Hoa ở vùng cao Tà Xùa để tạo ra một bộ trang phục truyền thống nói chung và váy, áo của người phụ nữ Mông Hoa nói riêng rất kỳ công, đặc biệt là chiếc váy.

Phải trải qua rất nhiều công đoạn, đầu tiên là trồng lanh từ tháng 3, đến tháng 7 mới bắt đầu thu hoạch lanh để mang về nhà phơi khô. Sau đó, người ta sẽ tước vỏ lanh thành những sợi chỉ rồi đem luộc sợi lanh trong 3 ngày để sợi lanh trở nên trắng bóng, sau đó đem rửa thật sạch rồi đem phơi thật khô không còn nấm mốc. .

Khi được tách ra và xử lý, các sợi lanh được dệt thành một loại vải. Để tạo ra màu sắc và họa tiết phong phú trên vải, cần phải trải qua quá trình nhuộm vải lanh bằng các nhà máy nhuộm.

Bảo tồn nghề thêu thổ cẩm Mông Hoa ở vùng cao Bắc Yên (Sơn La) - Ảnh 3.

Sau khi thu hoạch lanh, phụ nữ Hmông sẽ lột sạch da và luộc trong 3 ngày để sợi lanh trở nên trắng bóng. Ảnh: Lan mùa.

Tất cả đều được cách điệu và thể hiện một cách tinh tế qua bàn tay khéo léo của những người phụ nữ Hmông. Có hai cách thêu cơ bản của người H’Mông là thêu ngói và thêu chữ thập.

Đặc biệt, phụ nữ Hmông thêu hoa văn không cần nhìn mẫu nhưng vẫn tạo ra được những họa tiết đẹp, họ tự tưởng tượng, hoàn toàn dựa vào trí nhớ và óc sáng tạo để thêu được những mẫu mình thích.

Kỹ thuật thêu hoa văn cũng rất phức tạp vì thêu nhầm mặt vải nhưng hoa văn lại nổi lên mặt phải nên đòi hỏi người phụ nữ phải khéo léo, có trí tưởng tượng phong phú, kiên trì và siêng năng. .

Bảo tồn nghề thêu thổ cẩm Mông Hoa ở vùng cao Bắc Yên (Sơn La) - Ảnh 4.

Luộc xong tiếp tục đem đi rửa sạch rồi phơi cho khô không bị mốc để sợi lanh trở nên mềm và bền. Ảnh: Mùa hoa lan

Những bộ quần áo, váy của phụ nữ Mông Hoa không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn góp phần bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của dân tộc Mông.

Ngay từ khi sinh ra và lớn lên, phụ nữ Mông đã được các bà, các mẹ truyền dạy các kỹ năng vẽ, thêu, may bằng sáp ong để tạo nên những chiếc áo, chiếc váy sặc sỡ, lung linh. Những ngày lễ, Tết, lễ hội …

Chị Mùa Thị Lan, ở bản Tà Xùa, năm nay 27 tuổi tâm sự: Tôi bắt đầu học thêu từ năm 8 tuổi, bố mẹ tôi bảo đây là nét đẹp của dân tộc cần được gìn giữ và truyền lại. . các thế hệ.

Phải học thêu thùa, may vá từ nhỏ thì khi lớn lên đôi tay mới dẻo dai, khéo léo, nhanh nhẹn. Đây cũng là một trong những tiêu chuẩn để đánh giá phẩm hạnh của phụ nữ Mông khi về làm dâu.

Bảo tồn nghề thêu thổ cẩm Mông Hoa ở vùng cao Bắc Yên (Sơn La) - Ảnh 5.

Các sợi lanh được để khô ngoài trời trước khi được dệt thành vải. Ảnh: Lan mùa.

Còn chị Giàng Thị Và, ở bản Tà Xùa, chia sẻ: Tôi mất 3 ngày để hoàn thành bức tranh ong này. Sau đó, người ta cũng đem đi nhuộm chàm, đun đến khi tan hết màu ong, rửa sạch và phơi khô để trang trí các đường màu.

Bảo tồn nghề thêu trang phục Mông Hoa ở vùng cao Bắc Yên (Sơn La) - Ảnh 6.

Khung cửi vải lanh của người Mông Hoa rất đơn giản, chỉ là hai thanh tre với bốn thanh ngang nhỏ hơn ghép vào hai thanh dọc tạo thành khung cửi, người phụ nữ ngồi trên ghế cao để kéo sợi dệt. Ảnh: Lan mùa.

Từ khi bắt đầu vẽ đến khi hoàn thiện một chiếc váy là một thời gian khá dài. Đặc biệt là phần thân váy; Phần chân váy là phần được thêu nhiều nhất, phải mất 3-4 ngày mới hoàn thành.

“Nhưng đó mới chỉ là cơ bản, để làm công đoạn thứ 2 phải mất 2-3 ngày, việc nhuộm cũng mất thêm khoảng 10 ngày nữa để hoàn thiện trang phục. Ngoài ra, cần rất nhiều thời gian và phải hết sức tập trung và làm quen với nó nhanh chóng, ”- bà Và nói.

Bảo tồn nghề thêu thổ cẩm Mông Hoa ở vùng cao Bắc Yên (Sơn La) - Ảnh 6.

Sáp ong mới vẽ xong đem nhuộm chàm, đun sôi rồi phơi khô. Ảnh: GC

Như vậy, để hoàn thành một bộ trang phục truyền thống dân tộc Mông của người Hoa phải mất khoảng một tháng, có khi gần 2 tháng.

Mỗi dịp lễ Tết hay đi chơi xa, phụ nữ dân tộc Mông nơi đây thường chọn cho mình một bộ quần áo, váy để mặc và cũng là dịp để cùng chị em thể hiện sự khéo léo, tài năng sáng tạo trong việc thêu thùa hoa văn. bạn bè, người yêu thông qua trang phục mà họ đang mặc.

Trong đám cưới, người Mông có quy định váy cưới của cô dâu, chú rể phải là loại làm từ vải lanh. Trong tang lễ, trang phục của người Hmông, từ quần áo đến giày, dép đều phải làm từ vải lanh.

Bảo tồn nghề thêu trang phục dân tộc Mông Hoa gắn với phát triển du lịch

Những năm gần đây, người dân vùng cao Tà Xùa đã biết chuyển đổi phương thức canh tác như: Khai hoang ruộng bậc thang trồng lúa nước, phát triển cây chè, đặc biệt người dân đã biết tận dụng tiềm năng, lợi thế sẵn có. chính quyền địa phương xây dựng các mô hình văn hóa, thành lập chi hội phụ nữ thêu, may trang phục Mông.

Bảo tồn nghề thêu thổ cẩm Mông Hoa ở vùng cao Bắc Yên (Sơn La) - Ảnh 7.

Những người phụ nữ Mông vùng cao Bắc Yên tranh thủ thời gian nông nhàn để thêu trang phục dân tộc. Ảnh: GC

Từ đó, với bàn tay khéo léo của phụ nữ Mông Hoa đã cho ra đời những bộ váy, áo mang đậm nét văn hóa đặc sắc của dân tộc mình để phục vụ du khách, góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa của đồng bào. văn hóa truyền thống của dân tộc Mông Hoa vùng cao Bắc Yên.

Nhằm lưu giữ những nét đẹp trong trang phục truyền thống của đồng bào Mông Hoa xã Tà Xùa và định hướng phát triển du lịch sinh thái gắn với trải nghiệm văn hóa dân tộc, năm 2019, Hội LHPN tỉnh Sơn La phối hợp với Hội LHPN huyện Bắc Yên hỗ trợ phụ nữ xã Tà Xùa thành lập Chi hội phụ nữ thêu, may trang phục người Mông, với 15 hội viên là phụ nữ dân tộc Mông ở bản Tà Xùa.

Bảo tồn nghề thêu thổ cẩm Mông Hoa ở vùng cao Bắc Yên (Sơn La) - Ảnh 8.

Phụ nữ Mông Hoa ở xã Tà Xùa, huyện Bắc Yên thêu trang phục dân tộc. Ảnh: GC

Đây đều là những phụ nữ có tay nghề thêu thùa, may trang phục truyền thống, góp phần gìn giữ nghề truyền thống của dân tộc Mông.

Chị Sồng Thị Dự, Tổ trưởng Tổ phụ nữ thêu, may trang phục Mông cho biết: Trước đây chưa có tổ phụ nữ thêu, may trang phục Mông này, chúng tôi vẫn thêu để sử dụng trong sinh hoạt. Ngày, khi du lịch Tà Xùa phát triển, tôi cũng bắt tay vào thêu tranh phục vụ du khách.

Khi tham gia câu lạc bộ, chúng tôi được tập huấn các kiến ​​thức về quảng bá sản phẩm giúp chúng tôi có thêm động lực để thêu, may nhiều sản phẩm hơn và bán được nhiều hơn.

Bảo tồn nghề thêu thổ cẩm Mông Hoa ở vùng cao Bắc Yên (Sơn La) - Ảnh 9.

Thêu các mẫu màu sắc khác nhau lên vải lanh. Ảnh: GC

“Hiện tại, các anh chị em trong Tổ liên kết đang rất cần một gian hàng để trưng bày các sản phẩm do chính tay các thành viên làm ra, để cùng nhau phát triển, quảng bá và kinh doanh các sản phẩm thêu, may thổ cẩm của văn hóa Mông”. Bà Du cho biết.

Bảo tồn nghề thêu trang phục Mông Hoa ở vùng cao Bắc Yên (Sơn La) - Ảnh 11.

Những chiếc áo, váy nhiều màu sắc đã được hoàn thành bởi bàn tay khéo léo của những người phụ nữ Mông. Ảnh: GC

Chị Mùa Thị Lan, Chủ tịch Hội LHPN xã Tà Xùa cho biết: Hội LHPN xã mong muốn các cấp hội tạo điều kiện để chị em có thêm gian hàng trưng bày, quảng bá sản phẩm thêu, may. trang phục dân tộc để du khách thập phương đến tham quan, trải nghiệm và hiểu biết thêm về nghề “Thêu, may trang phục Mông Hoa”. Trang phục Mông Hoa từ xa xưa đến trang phục Mông Hoa hiện đại ngày nay….

Mục thực hiện thuộc Đề án hỗ trợ thông tin, tuyên truyền về dân tộc – tôn giáo đến năm 2021

Leave a Reply

Your email address will not be published.