Xây hầm chống ngập cho Hà Nội?

Rate this post

Xây hầm chống ngập cho Hà Nội?  - Đầu tiên

Tuyến đường Phạm Văn Bạch – Nguyễn Phong Sắc kéo dài (Cầu Giấy, Hà Nội) ngập sau trận mưa lớn ngày 13/6/2022 (Ảnh: Tiến Tuấn)

Tình trạng cứ mưa xuống là ngập ở thủ đô ngày càng khó khăn hơn. Nhiều ý kiến ​​đề nghị Hà Nội xây bể ngầm, hầm thoát nước để giải quyết tình trạng ngập úng khi mưa lớn. Đề xuất này nhận được nhiều ý kiến ​​trái chiều, nhưng thực tế đây là giải pháp được nhiều nước trên thế giới áp dụng và chứng minh hiệu quả.

Vùng đô thị Tokyo (Nhật Bản) là nơi có gần 40 triệu người đi lại hàng ngày bằng phương tiện công cộng, trong đó hơn 8 triệu người sử dụng tàu điện ngầm. Năm 1971, Tokyo thất thủ trước một cơn bão lớn, mưa lớn kéo dài kèm theo triều cường làm ngập nhiều tuyến đường ngầm, gây thiệt hại nặng nề về người và của.

Ngập lụt tiếp tục ở Tokyo trong những năm sau đó, khiến thành phố đầu tư 3 tỷ USD vào dự án “G-Cans”, còn được gọi là hệ thống cống ngầm đô thị. . Công trình được xây dựng từ năm 1993 đến năm 2006, gồm 5 hầm bê tông cao 65m, đường kính 32m, nối với nhau bằng đường hầm dài 6,4km. Cùng với đó là bể chứa nước lớn cao 25,4m, dài 177m và rộng 78m, được nâng đỡ bởi 59 trụ lớn kết nối với 10 máy bơm công suất lớn có thể bơm tới 200 tấn nước vào sông Edogawa mỗi giây.

Xây hầm chống ngập cho Hà Nội?  - 2

(Ảnh tư liệu do KTS Trần Huy Ánh cung cấp)

Với hệ thống “G-Cans”, Tokyo chủ động trong việc bơm nước mưa vào sông để chống lũ lụt khi cần thiết. Theo tính toán của các chuyên gia, hệ thống thoát nước này có thể xử lý lượng mưa trên 550mm liên tục trong 3 ngày – lượng mưa sẽ gây ngập các ga tàu điện ngầm nếu không được xử lý.

Ở Đông Nam Á, thủ đô của Malaysia là Kuala Lumpur – trong tên địa phương có nghĩa là “nơi hợp lưu bùn lầy”. Vùng trũng nằm ngay trung tâm sầm uất nhất, thường xuyên bị ngập khi trời mưa to. Vào những năm 1990, sự bùng nổ xe hơi khiến giao thông ở Kuala Lumpur ngày nào cũng tắc nghẽn, trời mưa thì tê liệt hoàn toàn. Năm 1998, Kuala Lumpur tiếp quản dự án đường sắt đô thị chưa hoàn thành từ nước ngoài và tự mình xây dựng thành công 10km đầu tiên. Tiếp đó, thành phố đầu tư nửa tỷ USD để xây dựng tuyến đường ngầm dài 9km nối trung tâm thành phố với hồ chứa bên ngoài. Đường ngầm 3 tầng, trong đó 2 tầng là đường hai chiều cho 30.000 ô tô qua lại mỗi ngày, còn tầng ngầm để thoát nước.

Khi trời mưa to, cả 3 tầng trở thành ống thoát nước khổng lồ. Toàn bộ công trình do người Malaysia thiết kế và xây dựng (có thuê máy móc và chuyên gia nước ngoài). Ngoài ra, trong 20 năm qua, người dân Kuala Lumpur đã tích cực đầu tư xây dựng hơn 300km đường sắt đô thị ngầm và nổi.

Xây hầm chống ngập cho Hà Nội?  - 3

Sơ đồ và hình ảnh thi công đường ngầm chống ngập (dự án SMART) tại Kuala Lumpur (Ảnh tư liệu do KTS Trần Huy Ánh cung cấp)

Nhìn vào hai dự án trên cho thấy các nước giàu có và công nghệ tiên tiến như Nhật Bản, hay các nước ngay trong khu vực của chúng ta như Malaysia, đều đã xây dựng hệ thống hầm chống lũ. Kinh nghiệm quốc tế rất nhiều và chúng ta có thể dễ dàng học hỏi nếu muốn.

Hà Nội của chúng ta cũng đã xây dựng đường hầm chống ngập đầu tiên với diện tích 2.000 m3 trong sân trường THCS Lý Thường Kiệt, nhằm giải quyết tình trạng ngập úng tại đường Nguyễn Khuyến (quận Đống Đa). Việc làm này bước đầu có hiệu quả, nhưng quy mô chưa đáng kể so với nhu cầu chống ngập của Thủ đô.

Hà Nội muốn làm theo và xây dựng hệ thống thoát nước ngầm quy mô lớn như các nước, nhưng đang gặp ít nhất ba vấn đề. Người đầu tiên thiếu cơ sở pháp lý. Quy hoạch thoát nước Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 không đề cập đến nội dung xây dựng hầm chống ngập. Quy hoạch không gian ngầm của Hà Nội cũng không có nội dung này. Trong báo cáo rà soát, đánh giá Quy hoạch chung của Hà Nội, ở phần thoát nước và xử lý nước thải, không có ý kiến ​​bổ sung bể ngầm chống ngập.

Thứ hai là thiếu kinh phí. Thành phố đã đầu tư gần 20.000 tỷ đồng cho hệ thống thoát nước và xử lý nước thải đô thị; Ở ngoại thành, Bộ Tài nguyên và Môi trường công bố chi khoảng 20.000 tỷ đồng cho dự án môi trường lưu vực sông Nhuệ – sông Đáy (bao gồm cả thu gom nước và xử lý nước thải). Đó là, dù câu chuyện thoát nước ở Hà Nội còn lộn xộn, nhưng các cơ quan đã chi và dự chi rất lớn. Vì vậy, việc cân đối nguồn lực cho hệ thống hầm chống ngập không phải là việc dễ dàng.

Thứ ba là khả năng quản lý các dự án cơ sở hạ tầng đô thị phức tạp. Việc đầu tư xây dựng các đường hầm chống lũ rất tốn kém do kỹ thuật phức tạp và phải giải phóng các đường dây, hầm chui nếu có từ trước; xử lý chống lún nền đất và các công trình lân cận; Việc duy tu, bảo dưỡng các công trình ngầm cũng phức tạp, tốn kém … Trong khi thực trạng quản lý dự án hạ tầng của Hà Nội còn rất nhiều hạn chế, cả về huy động vốn và vận hành, bảo trì. duy trì.

Những vấn đề trên, về cơ sở pháp lý, chúng ta có thể điều chỉnh ngay nếu có sự quyết tâm của chính quyền và sự đồng thuận của xã hội. Đặc biệt, đồ án quy hoạch chung không gian xây dựng ngầm đô thị trung tâm Hà Nội cần tính đến các công trình ngầm chống ngập, không chỉ trước mắt mà lâu dài, nhất là khi kỹ thuật và công nghệ xây dựng ngày càng phát triển.

Tác giả: Ông Trần Huy Ánh là Ủy viên thường vụ Hội Kiến trúc sư Hà Nội và là nhà nghiên cứu về lịch sử kiến ​​trúc và xây dựng của thủ đô.

Chuyên mục BLOG rất mong nhận được những ý kiến ​​đóng góp của bạn đọc về nội dung bài viết. Đi tới phần Bình luận và chia sẻ suy nghĩ của bạn. Cảm ơn bạn!

Leave a Reply

Your email address will not be published.