Giá trị của thực tế

Rate this post

Nhóm nhà văn TP.HCM đi thực tế tại Cần Giờ, năm 2021. Ảnh: Nguyễn Hùng.

1.Tôi nhớ khi chính quyền công nhân nông dân mới được thành lập, Đảng và Nhà nước ta đã có chủ trương đúng đắn là đưa văn nghệ sĩ ra khỏi tháp ngà để đưa họ hòa nhập với cuộc sống. công nhân và nông dân. Huy Cận, Xuân Diệu, Nguyễn Tuân… đã từng mơ ước đến với những người thợ mỏ vùng mỏ, đến với những người thợ sông Đà để có được “Trời trong sáng”, “Anh tài Lạc”, “Văn tế sông Đà”. ”,“ Ngói mới ”,… Võ Huy Tâm có“ Cái mỏ ”, nhạc sĩ Hoàng Vân có bài Người thợ lò… Ngay cả nhà viết kịch tài ba Long Chương cũng phải cùng cán bộ cải tạo thủ đô, doanh nhân Hà Nội tham gia. cuộc vận động này, ông chỉ có được kiệt tác “Quan họ”, “Cửa lò”, Đỗ Phồn có tiểu thuyết “Phát”, Nguyễn Công Hoan có “Đống rác cũ”, Nguyễn Đình Thi có “Tức nước vỡ bờ”…

Không hòa mình vào sống cùng những người lính trong những cuộc chiến tranh ác liệt, bom đạn thì làm sao nhạc sĩ Đỗ Nhuận có “Người du kích sông Thao”, “Giải phóng Điện Biên”, Nguyễn Thanh có “Qua Tây Bắc”, Hoàng Vân có “Hò kéo đại bác ”,“ Quảng Bình quê ta ơi ”… Trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Phạm Tiến Duật không phải là người lính lái xe nơi chiến trường thì làm sao có được“ Tiểu đội xe không kính ”, Hữu Thỉnh. là lính thiết giáp, viết “Năm anh em trên một chiếc xe tăng” đã khó, Thanh Thảo không đi cùng những người lính Quảng Nam thì làm sao có bản hùng ca “Dấu chân qua trảng cỏ”…

Riêng với cá nhân tôi, khi bắt đầu sáng tác năm 1971, tôi đã không cùng họa sĩ Lưu Công Nhân, nhà văn Nguyễn Văn Bổng, nhà văn Huy Phương… viết không thành công bộ ba kịch bản sân khấu “Làm sao bản hùng ca của khởi công xây dựng? ”, và giữa những năm 1970 của thế kỷ trước không chứng kiến ​​cuộc vận động“ ba xây, ba chống ”của Thành ủy Hà thành. Khi ra mắt, làm sao viết được vở hài kịch “Những điều cần nói” do đạo diễn Long Chương dàn dựng cho Đoàn kịch Công nghiệp Hà Nội năm 1976.

Giữa những năm 1980 của thế kỷ trước, nếu tôi không may mắn được là thành viên trong đoàn phóng viên tháp tùng Bộ trưởng Bộ GTVT Đồng Sĩ Nguyên khởi công xây dựng con đường bê tông từ Bắc Kạn lên biên giới thì sao? Tôi viết tiểu thuyết “Bụi đường” đoạt giải nhất cuộc thi viết về đề tài giao thông do Bộ GTVT và Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức đầu những năm 90.

Lấy ví dụ về những công trình thành tựu của các bậc tiền nhân, những cây đa đặc trưng trong nền văn hóa nước ta và cả một vài công trình nhỏ của mình để khẳng định một điều: Thực tế cuộc sống để sáng tạo. tác phẩm văn học nghệ thuật như đất. Sự phú quý hay cằn cỗi là điều vô cùng quan trọng, chính vì vậy mà qua cái tâm, cái tài của tác giả chắt lọc để hình thành nên những tác phẩm là vô cùng quan trọng, đóng vai trò đầu tiên và thiết yếu đối với sự phát triển của đời người. ra đời cũng như chất lượng của tác phẩm.

Maksim Gorky – cha đẻ của văn học dành cho nhân dân lao động từng khẳng định: “Kịch bản sân khấu là thể loại văn học khó nhất trong văn học”. Trong nghề của chúng tôi, bất kỳ tác giả nào đã viết hàng trăm kịch bản cho đến tác giả mới bắt đầu sáng tác đều hiểu rõ khó khăn này. Chỉ có khoảng 60 trang viết là hoàn thành, và phương tiện biểu đạt duy nhất là cuộc đối thoại giữa các nhân vật. Kịch bản sân khấu không chỉ mang dung lượng phản ánh đời sống của một cuốn tiểu thuyết dày vài trăm, thậm chí hàng nghìn trang.

Không thể không kể đến những vở sân khấu thành công và kinh điển như của William Shakespeare, Henrik Ibsen, Molière, Tào Ngu, Quách Mạt Nhuốc, Đào Tấn, Nguyễn Huy Tưởng,… những chân trời thời gian, những tiên đoán về tương lai, những lời cảnh báo của lương tâm con người.

Nói để thâm nhập thực tế xã hội để học hỏi, để hòa nhập và hiểu biết thế giới xung quanh cũng như con người để viết tác phẩm. Nhưng vấn đề cốt lõi ở đây là thâm nhập cuộc sống như thế nào cho hiệu quả?

2.Hơn 20 năm qua, là thành viên của các hiệp hội nghệ thuật lớn, tôi cũng đã tham gia nhiều chuyến đi thực tế. Nhưng quả thật, nhìn lại, chúng ta có thể thấy những chuyến đi “thật” đó thực chất chỉ là những chuyến thăm, giao lưu, trao đổi, du lịch ngắn ngày.

Vì những chuyến đi thực tế đó hầu như chỉ gói gọn trong một ngày, cùng lắm là hai hoặc ba ngày. Các thành viên được lựa chọn ngồi trên xe đến một địa điểm nhất định, hầu hết là các di tích, danh thắng hoặc nhà lưu niệm các nhà văn, nhà thơ nổi tiếng trong tỉnh hoặc ngoài tỉnh. Đến nơi, cả đoàn tập trung nghe hướng dẫn viên thuyết trình, thuyết minh về các danh lam, thắng cảnh, nhà lưu niệm một thời. Sau đó ăn trưa, nghỉ ngơi một chút rồi đến địa điểm khác trong lịch trình. Tham quan lại, nghe thuyết trình một lúc, cả đoàn lên xe ra về.

Có đôi lần, nhờ sự chủ động của lãnh đạo Hội, khoảng chục tác giả được một tỉnh dưới danh nghĩa tìm hiểu thực tế mời sáng tác. Sau khi gặp lãnh đạo tỉnh nói đôi ba điều, các nhà văn, nhà viết kịch được bố trí ở khách sạn từ 5-7 ngày. Trong thời gian đó, tỉnh thỉnh thoảng bố trí một cán bộ – phần lớn là cán bộ văn hóa dẫn đoàn đi thăm một địa điểm nào đó như làng nghề, nhà máy, danh lam. Trong tỉnh. Hết một nửa ngày, đoàn văn nghệ sĩ trở về khách sạn sáng tác.

Những chuyến đi thực tế được gọi là “chuồn chuồn đạp nước” như vậy là phổ biến và kết quả thật bắt mắt. Không phải một tác phẩm có giá trị, có tuổi thọ cao mới có thể ra đời. Sở dĩ có những chuyến đi thực tế kiểu này một phần là do kinh phí hạn hẹp nên các hiệp hội cố gắng tạo ra những kiểu xâm nhập thực tế kiểu “cưỡi ngựa xem hoa” này. Một phần khác là những người phụ trách các hiệp hội không đánh giá cao hoặc đúng hơn là hiểu tác dụng thiết yếu của các chuyến đi thực tế đối với những sáng tạo của họ. Họ vẫn coi “xuống đồng” là một thủ tục, một phương thức giải ngân tiền của Nhà nước cho Hiệp hội.

Các nhà văn, nhà viết kịch, nhạc sĩ, họa sĩ, nhà điêu khắc nổi tiếng đều khẳng định: Tìm hiểu thực tế đòi hỏi thời gian dài, muốn có tác phẩm hay thì phải thực sự trở thành con người của môi trường đó, vùng đất đó, hoàn cảnh đó bằng sự thấu hiểu và cảm thông.

Nghề nghiệp chính của tôi là viết báo. Mặc dù là một phóng viên, nhưng trong cuộc đời làm báo, tôi đi rất nhiều nơi và đi rất nhiều nơi. Nhưng những chuyến đi làm báo thường ngắn nên chỉ thích hợp để viết những bài phản ánh cuộc sống hiện tại. Rất may trong những chuyến đi đó, do yêu cầu và hoàn cảnh công việc, tôi đã có hai chuyến đi khá dài về thời gian.

Đó là chuyến đi với đoàn xe trung chuyển vận chuyển thạch cao từ Đồng Hến của Lào về Quảng Trị. Tổng cộng nhiệm vụ này kéo dài hơn 5 tháng. Hai tháng một lần, tôi ăn ngủ với anh tôi lái xe ở bãi xe trung chuyển Đông Hà. Sau chuyến đi này, ngoài các bài báo, tôi còn viết cuốn tiểu thuyết “Quá cảnh” được in lần đầu với số lượng 10.000 cuốn.

Chuyến thứ hai vào năm 1990, sau khi đoạt giải nhất cuộc thi viết về giao thông vận tải lần thứ hai với tiểu thuyết “Bụi đường”, tôi được Bộ trưởng Bộ GTVT Bùi Danh Lưu mời đi thực tế trên đường. Điện Biên 01 tàu viễn dương. Sau 6 tháng lên tàu, nhiều lần gặp bão tưởng chìm tàu, đi gần 30 cảng Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan, Campuchia …

Cùng với nhiều phóng sự định kỳ về người đi biển, tôi đã viết tiểu thuyết “Biển cả là nước” và sau đó được Hội Nhà văn và Tổng Công đoàn Việt Nam tặng giải thưởng về tác phẩm văn học viết về người lao động. Với tư liệu thu thập được trong chuyến đi này, tôi đã viết kịch bản “Con tàu hoang”.

Nhắc lại hai kỷ niệm này để khẳng định giá trị của những chuyến đi thực tế sẽ có lợi cho sáng tác.

Mới đây, trong Đại hội Nhà văn Công nhân, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều – Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam cho biết: Hội Nhà văn Việt Nam đã liên hệ với một số tập đoàn kinh tế để cử một số nhà văn xuống thực tế. nền kinh tế trong một, hai năm hoặc lâu hơn. Các nhà văn sống và làm việc như những cán bộ, công nhân ở đó với mong muốn sau những chuyến đi thực tế, các nhà văn sẽ có những tác phẩm phản ánh hiện thực cuộc sống.

Leave a Reply

Your email address will not be published.