Phát triển kinh tế vòng tròn giúp giải quyết vấn đề giữa lợi ích kinh tế và môi trường

Rate this post


Việt Nam cần phát triển kinh tế vòng tròn như một định hướng trên con đường hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Các quan điểm về kinh tế chu chuyển

Kinh tế chu chuyển đang trở thành xu thế tất yếu trong bối cảnh tài nguyên ngày càng cạn kiệt, cạn kiệt, môi trường ô nhiễm, biến đổi khí hậu diễn ra gay gắt. Các hiệp định và thỏa thuận toàn cầu về môi trường, biến đổi khí hậu và phát triển bền vững, hiệp định thương mại tự do thế hệ mới đặt ra nhiều quy định về tiêu chuẩn chất thải, khí thải. Đây sẽ là tiền đề để thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang mô hình kinh tế vòng tròn.

Nền kinh tế vòng tròn là một mô hình kinh tế trong đó các hoạt động thiết kế, chế tạo và dịch vụ nhằm kéo dài tuổi thọ của vật liệu và loại bỏ các tác động tiêu cực đến môi trường. Hệ thống tuần hoàn áp dụng các quy trình tái sử dụng (Reuse) thông qua Chia sẻ (Sharing), Sửa chữa (Repair), Tân trang (Refurbishment), Tái sản xuất (Reman tái sản xuất) và tái chế (Recycling) để tạo ra các vòng khép kín cho các tài nguyên được sử dụng trong hệ thống kinh tế nhằm giảm thiểu lượng tài nguyên sử dụng đầu vào và lượng chất thải phát sinh, cũng như mức độ ô nhiễm môi trường. và khí thải.

Liên minh châu Âu định nghĩa: “Nền kinh tế vòng tròn là nền kinh tế trong đó giá trị của sản phẩm, nguyên liệu và tài nguyên được duy trì càng lâu càng tốt và đồng thời giảm lượng khí thải”. Theo nguyên tắc đó, nền kinh tế càng vứt bỏ ít sản phẩm thì tài nguyên thiên nhiên càng ít được khai thác để sản xuất ra sản phẩm mới, do đó, môi trường sẽ ít chịu tác động tiêu cực từ con người hơn.

Theo Ellen MacArthur Foundation (2012), nền kinh tế vòng tròn là một hệ thống được phục hồi và tái tạo thông qua việc chủ động lập kế hoạch và thiết kế. Nó thay thế khái niệm kết thúc vòng đời của vật liệu bằng khái niệm phục hồi, hướng tới việc sử dụng năng lượng tái tạo, không sử dụng hóa chất độc hại gây hại cho việc tái sử dụng và hướng tới giảm thiểu chất thải. lãng phí thông qua việc thiết kế vật liệu, sản phẩm, hệ thống kỹ thuật và mô hình kinh doanh trong hệ thống đó.

Theo quy định tại Điều 142 Luật Bảo vệ môi trường, kinh tế vòng tròn là mô hình kinh tế trong đó các hoạt động thiết kế, sản xuất, tiêu thụ và dịch vụ nhằm giảm khai thác nguyên liệu, vật liệu và kéo dài chu kỳ sống của sản phẩm. sản phẩm, giảm thiểu phát sinh chất thải và giảm thiểu tác động xấu đến môi trường.

Lợi ích của nền kinh tế tròn

Cùng với nền kinh tế xanh và nền kinh tế các-bon thấp, nền kinh tế vòng tròn là giải pháp để tiếp tục vững bước trên con đường phát triển bền vững. Đây là một nền kinh tế thay đổi cơ bản về nguyên tắc và tư duy phát triển. So với mô hình kinh tế tuyến tính truyền thống, việc thúc đẩy hành động theo mô hình kinh tế vòng tròn góp phần hiện thực hóa cam kết đạt mức phát thải ròng “không”, từ đó mang lại nhiều lợi ích cho quốc gia, cộng đồng và doanh nghiệp. Phát triển kinh tế vòng tròn thể hiện trách nhiệm của quốc gia trong việc thực hiện các cam kết về biến đổi khí hậu, đồng thời nâng cao năng lực và sức cạnh tranh của nền kinh tế cũng như của các doanh nghiệp.

Ngoài ra, kinh tế vòng tròn góp phần giảm thiểu rủi ro cho doanh nghiệp và khủng hoảng thừa và khan hiếm nguồn lực; tạo động lực đầu tư, đổi mới công nghệ, giảm chi phí sản xuất, tăng chuỗi cung ứng … Nền kinh tế thông tư giúp tận dụng nguồn nguyên liệu đã qua sử dụng thay cho chi phí chế biến; hạn chế tối đa việc khai thác tài nguyên và tận dụng tối đa tài nguyên thiên nhiên; giảm thiểu phát thải khí thải và chất thải rắn ra môi trường. Cùng với đó, xã hội sẽ được hưởng lợi nhờ giảm chi phí trong quản lý, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu, tạo ra thị trường mới, cơ hội mới, việc làm mới và nâng cao sức khỏe người dân. Mọi người.

Theo các chuyên gia kinh tế, kinh tế chu chuyển có những ưu điểm và lợi ích sau:

– Đối với đất nước: Phát triển kinh tế chu chuyển là thể hiện trách nhiệm của quốc gia trong việc giải quyết các thách thức toàn cầu do ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu gây ra, đồng thời nâng cao năng lực và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Nền kinh tế thông tư tận dụng các vật liệu đã qua sử dụng thay vì chi phí xử lý chất thải; hạn chế tối đa việc khai thác tài nguyên, tận dụng tối đa giá trị của tài nguyên; giảm thiểu chất thải và khí thải ra môi trường.

– Đối với xã hội: Kinh tế thông tư giúp giảm chi phí xã hội trong quản lý, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu; tạo thị trường mới, cơ hội việc làm mới, nâng cao sức khỏe người dân …

– Đối với Doanh nghiệp: Nền kinh tế vòng tròn góp phần giảm nguy cơ sản xuất thừa và khan hiếm tài nguyên; tạo động lực đầu tư, đổi mới công nghệ, giảm chi phí sản xuất, gia tăng chuỗi cung ứng …

Những thách thức để phát triển kinh tế vòng tròn ở Việt Nam

Là một quốc gia có nền kinh tế đang phát triển, việc phát triển nền kinh tế chu chuyển ở Việt Nam phải đối mặt với nhiều thách thức, cụ thể:

Một là, nhận thức về kinh tế chu chuyển và nhu cầu chuyển đổi sang phát triển mô hình kinh tế chu chuyển còn hạn chế do đây là vấn đề khá mới. Nhận thức đúng về kinh tế vòng tròn cần được thực hiện từ khâu thiết kế đến triển khai đối với từng ngành, từng lĩnh vực và cần được sự đồng tình, thống nhất từ ​​lãnh đạo, các cấp quản lý đến từng doanh nghiệp và người dân. .

Hai là, còn thiếu các cơ chế, chính sách thúc đẩy kinh tế tròn phát triển như: Quy định về trách nhiệm của doanh nghiệp đối với việc thu hồi, tận thu nguồn lực từ sản phẩm đã qua sử dụng; các công cụ và chính sách kinh tế như thuế tài nguyên, phí bảo vệ môi trường, v.v.

Ba là, nguồn lực để thực hiện chuyển đổi sang phát triển kinh tế chu chuyển còn yếu. Nền kinh tế chu chuyển phải gắn với đổi mới khoa học và tiếp cận công nghệ tiên tiến. Bên cạnh đó, để phát triển kinh tế vòng tròn đòi hỏi phải có đội ngũ chuyên gia giỏi để giải quyết tốt các vấn đề, từ đầu đến cuối của cả quá trình.

Phát triển kinh tế vòng tròn giúp giải quyết vấn đề giữa lợi ích kinh tế và môi trường

Phát biểu tại Hội nghị khởi động xây dựng kế hoạch triển khai nền kinh tế tròn Việt Nam do Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức tại Hà Nội ngày 28/6, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà cho biết Đại hội Đảng đã đề ra một chủ trương lớn, đó là bên cạnh phát triển kinh tế xanh, kinh tế các-bon thấp, cần phát triển kinh tế chu chuyển. như một định hướng trên con đường hướng tới mục tiêu phát triển bền vững. Việt Nam đang nỗ lực phát triển kinh tế theo hướng bền vững, giảm thiểu tác động xấu đến môi trường, kinh tế tròn là hình mẫu được quan tâm và định hướng phát triển.

Hiện nay, kinh tế vòng tròn không chỉ được đề cập trong chính sách, mà còn được nêu rõ trong các quy định pháp luật. Điều 142 Luật Bảo vệ môi trường quy định các Bộ, cơ quan ngang Bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện lồng ghép kinh tế vòng tròn ngay từ khâu xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và chương trình. đề án phát triển; quản lý, tái sử dụng và tái chế chất thải. Các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có trách nhiệm thiết lập hệ thống quản lý và thực hiện các biện pháp giảm thiểu khai thác tài nguyên, giảm thiểu chất thải, nâng cao mức độ tái sử dụng và tái chế chất thải ngay từ đầu. từ xây dựng dự án, thiết kế sản phẩm, hàng hóa đến sản xuất và phân phối.

Trong khi đó, Nghị định số 08/2022 / NĐ-CP ngày 10/1/2022 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường cũng quy định rõ, khuyến khích tái sử dụng chất thải, áp dụng công nghệ sản xuất sạch hơn, tiết kiệm năng lượng, cộng sinh công nghiệp. và nền kinh tế vòng tròn.

Về cơ chế khuyến khích thực hiện kinh tế vòng tròn, Điều 140 Nghị định số 08/2022 / NĐ-CP quy định Nhà nước ưu tiên đầu tư phát triển kinh tế vòng tròn đối với các hoạt động: Nghiên cứu khoa học, ứng dụng. phát triển, chuyển giao công nghệ và sản xuất thiết bị, đào tạo nguồn nhân lực để thực hiện kinh tế vòng tròn; Cung cấp một nền tảng để chia sẻ thông tin và dữ liệu về nền kinh tế vòng tròn. Tổ chức, cá nhân có hoạt động, dự án áp dụng mô hình kinh tế vòng tròn được ưu đãi, hỗ trợ về bảo vệ môi trường, dự án được cấp tín dụng xanh theo quy định của pháp luật được thụ hưởng. các ưu đãi, hỗ trợ quy định tại Nghị định này và các quy định khác của pháp luật có liên quan và cơ chế khuyến khích đối với tín dụng xanh, trái phiếu xanh theo quy định tại Nghị định này.

Ngoài ra, Nhà nước khuyến khích các hoạt động phát triển kinh tế vòng tròn sau đây: Nghiên cứu, phát triển công nghệ, giải pháp kỹ thuật, cung cấp dịch vụ tư vấn, thiết kế và đánh giá việc thực hiện kinh tế vòng tròn. theo quy định của pháp luật; Phát triển các mô hình liên kết, chia sẻ việc sử dụng sản phẩm, phế thải; thành lập tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, liên minh tái chế, mô hình liên kết vùng, liên kết đô thị – nông thôn và các mô hình khác theo quy định của pháp luật để thực hiện các hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh, dịch vụ đáp ứng các tiêu chí của nền kinh tế chu chuyển; Thực hiện các biện pháp cộng sinh công nghiệp theo quy định của pháp luật về quản lý khu công nghiệp, khu kinh tế; Phát triển thị trường tái sử dụng các sản phẩm thải bỏ và tái chế chất thải; Huy động các nguồn lực trong xã hội để thực hiện kinh tế chu chuyển theo quy định của pháp luật; Hợp tác quốc tế, trao đổi kinh nghiệm, kiến ​​thức và công nghệ về kinh tế chu chuyển theo quy định của pháp luật.

Theo các chuyên gia, để thực hiện thành công nền kinh tế vòng tròn cần sự chung tay, chia sẻ và cùng hành động trong việc giảm lượng khí thải carbon, hướng tới mục tiêu không phát thải ròng, giống như cách mà nhân loại đã làm. ứng phó với đại dịch COVID-19. Ngoài ra, cần chuyển giao công nghệ, xóa bỏ các rào cản bao gồm quyền sở hữu trí tuệ và công nghệ. Chìa khóa để đạt được mục tiêu không phát thải ròng là công nghệ xanh, công nghệ hiện đại.

Leave a Reply

Your email address will not be published.