Văn hóa là gì? Việt Nam có bao nhiêu nghìn năm văn hiến?

Rate this post

Thuật ngữ văn hiến không còn quá xa lạ với mọi người, tin rằng bạn cũng đã từng nghe câu “Như nước Đại Việt ta xưa, vốn xưng nền văn hiến lâu đời” trích trong Bình Ngô Đại Cáo của Nguyễn Trãi. Vậy văn hóa là gì?

1. Văn hóa là gì?

Ở phương Đông nói chung và Việt Nam nói riêng, khái niệm văn hóa đã được phổ biến từ xa xưa. Theo đó, văn hiến là một từ vựng Hán Việt, từ thời Lý, dân tộc ta đã tự hào về nước ta là “quốc thái dân an”.

Thời Lê sơ, Nguyễn Trãi đã viết “Dĩ vãng vi thiên hạ”. Ngoài ra, trong Bình Ngô Đại Cáo, được coi là bản tuyên ngôn độc lập thứ hai của nước Việt, Nguyễn Trãi cũng đã nhắc đến chữ “văn hiến” trong câu sau: “Như nước Đại Việt ta trước đây xưng là văn hiến cho một thời gian dài. “.

van-hien-la-gi-voh-1

Theo từ điển Hán Việt của Đào Duy Anh (1932), văn nhân có nghĩa là “sách hay, chữ tốt một đời”. Căn cứ vào Việt Nam từ điển của Lê Văn Đức (1970) cũng cho rằng văn chương là “sách hay, người tài”.

Bên cạnh đó, trong sách “Luận ngữ” cũng có phần giải thích về văn hóa như sau: “Dọc là điển cố; Hiến thì thiện, có tài”. Như vậy, văn hóa gốc có nghĩa là văn học, sách hay, lưu giữ truyền thống văn hóa lâu đời.

Chúng ta cũng có thể hiểu một cách đơn giản bằng cách trích xuất các ký tự sau:

  • văn học = vẻ đẹp
  • donate = sage

Như vậy, văn hóa là giá trị tinh thần do người hiền tài sáng tạo ra. Đây là truyền thống văn hóa tốt đẹp lâu đời của dân tộc được gìn giữ trong suốt quá trình hàng nghìn năm xây dựng và phát triển đất nước.

Thật vậy, dân tộc văn minh là dân tộc có những giá trị văn hóa tốt đẹp, đồng thời là dân tộc sở hữu nhiều bậc hiền tài. Chúng là biểu tượng rực rỡ cho các giá trị văn hóa, đồng thời chúng giúp cho các giá trị văn hóa có vai trò to lớn trong tiến trình lịch sử.

Xem thêm: Tìm hiểu tư tưởng đạo đức của dân tộc Việt Nam và các nhà tư tưởng lớn của nhân loại

2. Những tấm gương sáng về văn hóa

Chúng ta có thể dễ dàng nhận thấy những giá trị tinh thần trong đời sống hàng ngày của con người, đó là những yếu tố văn hóa được hình thành từ quá trình dựng nước cũng như hoạt động sản xuất.

Ví dụ: tổ tiên của chúng ta đã phát hiện ra cây lúa hoang, trồng trọt và nhân giống nó thành nhà máy nước ngày nay. Hay chữ viết cũng là một trong những thành tố văn hóa lâu đời và là tài sản vô giá của dân tộc Việt Nam.

van-hien-la-gi-voh-2
Trồng lúa nước, ăn cơm bằng đũa là một thành tố của văn hóa

Trên cơ sở chữ viết ở Việt Nam, tư liệu văn hóa được chia thành văn bản Hán (chữ Hán cổ và chữ Hán trung đại), chữ Nôm (chữ viết tiền cổ – chữ Việt cổ và chữ Việt cổ). Việt Nam thời trung đại – cận đại), chữ Phạn, chữ Thái cổ, chữ La tinh cổ (chủ yếu trong văn bản Công giáo), chữ Pháp, chữ Quốc ngữ cổ, chữ Khmer cổ, chữ Chăm cổ, v.v.

Trong đó, tài liệu chữ Hán cổ chiếm số lượng lớn nhất – khoảng 80%, sách chữ Nôm Việt Nam chiếm 15%. Các loại tư liệu văn hóa khác chiếm 5%.

Xem thêm: Xoay quanh một quan niệm triết học tiêu biểu: Ý thức xã hội là gì?

3. Nước Việt Nam có bao nhiêu nghìn năm văn hiến?

Dựa trên các định nghĩa khác nhau về văn hóa, mốc thời gian xác định của nền văn minh cũng có phần khác nhau.

Như chúng ta đã biết, khi viết Bình Ngô Đại Cáo vào thế kỷ XV, Nguyễn Trãi đã nói: “Duy ngã quốc Đại Việt, thật là bất văn minh chi bang”. (Bản dịch của Ngô Tất Tố: Như nước Đại Việt ta trước kia, đã xưng là văn hiến lâu đời). Nguyễn Trãi không cho rằng nước Nam có nghìn năm văn hiến.

Cũng trong thế kỷ 15, trong Đại Việt Sử ký Toàn thư, (ĐVSK / NK) tập III, nhà sử học Ngô Sĩ Liên đã viết rằng: “Nước ta thưởng thức thơ ca, học lễ và nhạc, trở thành một nước văn minh, là bắt đầu bằng Sĩ Vương ”. Như vậy, Ngô Sĩ Liên xác định Việt Nam đã có nền văn hiến từ thế kỷ thứ II sau Công nguyên. Vì vậy, tính đến thế kỷ 21, Việt Nam đã có khoảng 2.000 năm văn hiến.

Nếu căn cứ vào định nghĩa về văn hiến theo nguyên văn của Khổng Tử thì cho rằng Việt Nam đã là một nước lịch sự từ thời Hồng Bàng Xích Quỷ. Như vậy có 4.000 – 5.000 năm văn hiến.

Vì không xác định được chính xác thời điểm xuất hiện của nền văn hiến nên nhiều người ngày nay chỉ nói “Việt Nam ngàn năm văn hiến” hay “Thăng Long ngàn năm văn hiến”. Chúng ta có thể ngầm hiểu từ “hàng năm” ở đây là hàng nghìn năm hoặc nhiều nghìn năm mà không cần khẳng định con số cụ thể nào.

Xem thêm: Truyện kinh điển: Những thủ pháp nghệ thuật thường được sử dụng trong các tác phẩm văn học

4. Kế thừa và phát huy truyền thống văn hóa Việt Nam

Việt Nam tự hào là đất nước có nhiều hiền tài và đức độ. Điều này đã được sử sách chứng minh, hãy cùng ngược dòng thời gian dựng nước để thấy lại hình ảnh những vị vua anh minh, những vị quan thanh liêm, chính trực như: Nguyễn Trãi, Lê Lợi, vua Lê Thánh Tông, Trần Hùng. Đạo….

van-hien-la-gi-voh-3
Bảo tồn những giá trị văn hóa lâu đời của dân tộc

Họ đều có một điểm chung tuyệt vời là trung thành với đất nước, hiếu thảo với nhân dân, kiên quyết giữ vững lãnh thổ thiêng liêng của Tổ quốc. Vượt lên trên những tư tưởng, ham muốn lợi ích cá nhân, nhỏ nhặt, đoàn kết hướng tới những mục tiêu cao cả vì quê hương, đất nước và mọi dân tộc.

Trong công cuộc đổi mới hiện nay – thời đại Hồ Chí Minh, văn minh không chỉ đòi hỏi phải xây dựng và phát triển các giá trị văn hóa truyền thống và hiện đại, mà còn phải tạo ra môi trường thuận lợi để văn hóa và tài năng xuất hiện ngày càng nhiều. Vì “thiên tài là nguyên khí của quốc gia”.

Việt Nam sở hữu nhiều nhân tài, danh nhân văn hóa được trong nước và thế giới công nhận và tôn vinh. Đây là “chỗ dựa” tinh thần quý báu cho dân tộc, đồng thời là “hình mẫu” để thế hệ mai sau noi theo, học hỏi, mang lại những giá trị tốt đẹp cho đất nước và tự hào với bạn bè trên thế giới.

Hiện nay, những nét văn hóa du nhập từ phương Tây càng nhiều, chúng ta càng cần tiếp thu có chọn lọc để vừa làm phong phú thêm nền văn hóa của mình, vừa không làm hủy hoại một giá trị văn hóa lâu đời.

Đất nước Việt Nam trải qua hàng nghìn năm văn hiến và dựng nước. Vì vậy, chúng ta – thế hệ trẻ hôm nay cần phải biết kế thừa và phát huy truyền thống văn hóa của dân tộc ngay từ những hành động nhỏ nhất như: sử dụng và giữ gìn bản sắc vốn có của các yếu tố văn hóa văn nghệ. để phù hợp với cuộc sống hiện đại ngày nay.

Hy vọng qua bài viết các bạn đã hiểu hơn và khái niệm văn hóa là gì ?. Từ đó thêm yêu vẻ đẹp quê hương Việt Nam và phát huy những giá trị văn hóa lâu đời của dân tộc ta.

Sưu tầm
Nguồn ảnh: Internet

Leave a Reply

Your email address will not be published.